Houshivar Podcast پادکست هشیوار

*آیا ما واقعاً صاحب تصمیمات خود هستیم یا همه‌چیز از پیش تعیین شده است؟*

در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان «مهدی شفا» در یک گفتگوی عمیق با «بنیامین فراهانی»، به بررسی یکی از بنیادی‌ترین چالش‌های مشترک علم و فلسفه یعنی مسئله اراده آزاد می‌پردازد. این گفتگو تلاش می‌کند تا تلاقی مفاهیم بیولوژیک، عصب‌شناسی تکاملی و نتایج اخلاقی-اجتماعی آن را لایه لایه بازخوانی کند.

در این بحث چالش‌برانگیز، رویکردهای فکری متفاوتی از جمله جبرگرایی سخت رابرت ساپولسکی در برابر سازگارگرایی و نگاه برساختیِ دنیل دنت به بوته نقد گذاشته می‌شود. ما از ساختار عصب‌شناختی مغز و قشر پیش‌پیشانی شروع می‌کنیم و به این پرسش می‌رسیم که درک ما از علیت بیولوژیک، چگونه نگاه جامعه به عاملیت انسانی، مسئولیت کیفری و مفهوم عدالت را دگرگون می‌کند.

فهم علمی و فلسفی #اراده_آزاد نیازمند تحلیل دقیق سیستم‌های عصبی پیچیده است. از دریچه #نوروساینس تکاملی، مغز انسان در تضادی دائمی میان ساختارهای قدیمی و مدرن به سر می‌برد؛ فرآیندی که در آن مفهوم #عاملیت نه به عنوان یک گسست ماوراءالطبیعه در زنجیره علیت، بلکه به عنوان یک نیاز شناخت‌شناسی برای بقا تعریف می‌شود. پدیده #فرگشت فرهنگی و انتخاب چندسطحی به ما نشان می‌دهد که چگونه ساختارهای اخلاقی شکل گرفته‌اند تا رفتارهای تکانشی را مهار کنند؛ پدیده‌ای که در نهایت، شهود جامعه را در مورد #مسئولیت_اخلاقی، مجازات و حتی مسئله اعدام در طول تاریخ تغییر داده است.

*📌 معرفی مهمان برنامه:*
* بنیامین فراهانی (پژوهشگر، مترجم و تحلیل‌گر حوزه زیست‌شناسی تکاملی، نوروساینس و علوم شناختی)
 @Biophilia2023

*📚 کتاب‌های مورد اشاره در این گفتگو:*
* کتاب Determined: A Science of Life Without Free Will (مصمم: علم زندگی بدون اراده آزاد) اثر رابرت ساپولسکی (ترجمه عباس سیدین  @ParsehShow )
* کتاب Behave: The Biology of Humans at Our Best and Worst (رفتار: زیست‌شناسی انسان در بهترین و بدترین حالت‌ها) اثر رابرت ساپولسکی
* کتاب Free Will (اراده آزاد) اثر سم هریس
* کتاب Just Deserts: Debating Free Will (سزاوار: مناظره درباره اراده آزاد) اثر دنیل دنت و گرگ کاروسو (ترجمه عباس سیدین  @ParsehShow )
* کتاب The Mind Club: Who Thinks, What Feels, and Why It Matters (باشگاه ذهن: چه کسی فکر می‌کند، چه کسی حس می‌کند و چرا اهمیت دارد) اثر دانیل وگنر و کورت گری
* کتاب The Brain: The Story of You (مغز: داستان شما) اثر دیوید ایگلمن

اگر به کاوش‌های عمیق در مرزهای مشترک علم، فضا و فلسفه علاقه‌مندید و می‌خواهید جهان را به دور از شعارزدگی و بر پایه استدلال‌های منطقی و شواهد علمی بشناسید، کانال «هشیوار / Houshivar» را سابسکرایب کنید. با فعال کردن زنگوله، همراه گفتگوهای بعدی ما با نخبگان و صاحب‌نظران باشید و این ویدئو را با دیگر ذهن‌های تفکرپیشه و کنجکاو به اشتراک بگذارید.

گفتگوی قبلی با دکتر بنیامین فراهانی:
- فرگشت فراتر از DNA: حیات، پیچیدگی و انتخاب طبیعی
https://youtu.be/ccB7j05LjPY

— — — — —
*🎙️ پادکست هوشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1

Send us Fan Mail
Support the show

در دومین بخش از گفتگوی جذاب با فرهاد ارکانی، به اعماق یکی از بزرگ‌ترین و تکان‌دهنده‌ترین پرسش‌های تاریخ بشر سفر می‌کنیم:
*آیا ما در این کیهان تنها هستیم؟ *
در این اپیزود از پادکست هشیوار به همراه فرهاد ارکانی به بررسی احتمال وجود #حیات_فرازمینی می‌پردازیم. با استفاده از #فرمول_دریک تمدن‌های هوشمند را محاسبه کرده و به این پرسش پاسخ می‌دهیم که چرا با وجود این احتمالات، کیهان در سکوت فرو رفته است؟ پدیده #پارادوکس_فرمی و فرضیه ترسناک #فیلتر_بزرگ را تحلیل می‌کنیم و از منظر دانش #اخترزیست‌شناسی به ساختار احتمالی بیگانگان نگاهی می‌اندازیم تا مرز میان علم دقیق و خرافات مدرن را روشن کنیم.

میزبان: دکتر مهدی شفا (زیست شناس سلولی و‌مولکولی، پژوهشگر حوزه سلول و‌ ژن درمانی)
میهمان: فرهاد ارکانی (نویسنده، پژوهشگر مستقل و سازنده پادکست علمی-فلسفی بنفش و خوانش کتاب برای انسان خردمند)

*کتاب‌های معرفی‌شده در این گفتگو:*
۱. کتاب "اگر جهان پر از بیگانگان است، پس همه کجا هستند؟ ۷۵ راه حل برای پارادوکس فرمی" نوشته استفان وب
(If the Universe Is Teeming with Aliens, WHERE IS EVERYBODY? Seventy-Five Solutions to the Fermi Paradox by Stephen Webb)
۲. کتاب «حیات چیست؟ شیمی چگونه زیست‌شناسی شد؟» نوشته ادی پراس
(What Is Life? How Chemistry Became Biology by Addy Pross)
۳. کتاب «چگونه زنده‌ایم؟ سازوکار زندگی» نوشته فیلیپ بال (با ترجمه رضا امیرو یراستاری علمی دکتر مهدی شفا)
(How Life Works: A User's Guide to the Cell by Philip Ball)
۴. کتاب «ابرهمگرایی» نوشته جیمی متسل (با ترجمه خانم دکتر ملیحه افتخاری و یراستاری علمی دکتر مهدی شفا)
(Superconvergence by Jamie Metzl)
اگر به کاوش در مرزهای علم، فلسفه و تفکر نقادانه پیرامون پرسش‌های بنیادی هستی علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال کردن زنگوله، به این جامعه فکری و مسیر آگاهی بپیوندید. حضور و همراهی شما در بخش کامنت‌ها، موتور محرک ما برای تولید محتوایی عمیق‌تر خواهد بود.

*لینک‌ها و ویدئوهای مرتبط:*
 - بخش اول این گفتگو با فرهاد ارکانی: از مهبانگ تا امروز
https://youtu.be/FPsw9nLkoUY
 - مصاحبه با جیمی متزل، نویسنده کتاب  با زیرنویس فارسی:
https://youtu.be/BIjVBrsruN8
 - گفتگو با دکتر فلیپ بال: چگونه زنده ایم؟
https://youtu.be/4TuyFGTCw9k

— — — — —
*🎙️ پادکست هوشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show

در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی دکتر مهدی شفا، به یکی از بنیادی‌ترین و چالش‌برانگیزترین پرسش‌های تاریخ تکامل بشر می‌پردازیم:
*آیا انسان خردمند (هومو ساپینس) واقعاً تنها گونه موفق انسانی بوده و تکامل ما یک درخت خطی و ساده است؟*
با ورود فناوری‌های نوظهوری مانند ژنتیک باستانی، تحلیل دی‌ان‌ای باستانی، مطالعه پروتئین‌های کهن و هوش مصنوعی، تصویر ما از گذشته به کلی دگرگون شده است. 

در این گفتگوی عمیق، علمی و چندرشته‌ای، میزبان دو تن از برجسته‌ترین متخصصان ایرانی هستیم تا یافته‌های جدید پیرامون آمیزش‌های باستانی، پروژه آخرین نئاندرتال‌ها، فرضیه بیابان ژنومی و دلایل اصطکاک یا جایگزینی فرهنگی انسان‌تباران را به بوته نقد و بررسی بگذاریم.

*میهمانان این برنامه:*
۱. *دکتر سامان حیدری گوران*: باستان‌شناس، پژوهشگر پارینه‌سنگی و محقق ارشد در دانشگاه کلن آلمان (_پژوهشگر فیلد اواخر پلیستوسن در خاورمیانه، زاگرس و آسیای مرکزی_)
۲. *دکتر جواد حسین‌زاده*: باستان‌شناس، پژوهشگر پیشاتاریخ، مدرس دانشگاه و مترجم حوزه باستان‌شناسی

ما در این برنامه تلاش کرده‌ایم با عینک #علوم_شناختی و نگاهی سیستم‌محور به پدیده‌های پیچیده زیستی بنگریم. رازهای نهفته در خزانه ژنتیکی انسان خردمند و کشف تبار پنهان هومو ارکتوس نشان می‌دهد که فرآیند #فرگشت_انسان بیشتر شبیه به یک شبکه تعاملی و پیوند دوباره شاخه‌هاست تا یک درخت ساده. بررسی الگوهای رفتاری مانند برون‌همسری در جوامع شکارچی-گردآورنده و تحلیل دست‌افزارهای سنگی زاگرس به ما کمک می‌کند تا بفهمیم چگونه تغییرات فرهنگی و ساختار مغز (به‌ویژه قشر پیش‌پیشانی) در چیرگی هومو ساپینس نقش داشته‌اند.

امروز پدیده #باستان_شناسی با ورود ابزارهایی چون پردازش داده‌های بزرگ (Big Data) و #ژنتیک_باستانی وارد پارادایم جدیدی شده است که نه تنها گذشته، بلکه رفتارهای اجتماعی کنونی ما را نیز تبیین می‌کند. در این مسیر، مفاهیمی چون نویز، شانس و تصادفات تاریخی نقشی کلیدی در بقای گونه ما ایفا کرده‌اند که به خوبی نشان می‌دهد چرا مطالعه عمیق تاریخ #نئاندرتال‌ها برای درک جایگاه امروز بشر حیاتی است.

*کتاب‌های معرفی و ترجمه‌شده در این گفتگو:*
- کتاب «باستان‌شناسی ایران» (Archaeology of Iran) - ترجمه دکتر جواد حسین‌زاده و همکاران
- کتاب «فلوک: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد» (Fluke: Chance, Chaos, and Why Everything We Do Matters) - اثر برایان کلاس (Brian Klaas)
- کتاب «جامعه در پیش از تاریخ» (Society in Prehistory) - اثر جامعه‌شناس انگلیسی دانشگاه گرینویچ (ترجمه دکتر عباس‌نژاد / دانشگاه مازندران)
- کتاب «مغز ایدئولوژی‌زده» (The Ideological Brain) - اثر لئور زمیگرود (Leor Zmigrod)

*صحبتی با مخاطبین فرهیخته هشیوار:*
اگر به کاوش در تلاقی‌گاه عمیق علم، فلسفه، تاریخ و علوم شناختی علاقه‌مندید و می‌خواهید جهان و پدیده‌های انسانی را از دریچه‌ای مستند، تحلیلی و به دور از شعارزدگی بشناسید، دعوت می‌کنیم با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار»، همگام و همراه این مسیر فکری و جستجوگری سقراطی باشید. نظرات، تئوری‌ها و پرسش‌های خود را در بخش کامنت‌ها با ما و میهمانان برنامه در میان بگذارید.

— — — — —
*🎙️ پادکست هوشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show

آیا در تاریخ ایران نوعی اندیشه سیاسی یا الگوی حکمرانی پایدار وجود داشته است؟ مفهوم ایرانشهری دقیقاً چیست و تجربه تاریخی کشور چگونه می‌تواند راهنمای ما برای عبور از مقاطع حساس کنونی باشد؟ 

در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی دکتر مهدی شفا، میزبان گفتگویی عمیق، فکری و تفصیلی میان دو تن از صاحب‌نظران برجسته در حوزه جامعه‌شناسی و تاریخ هستیم تا ساختار سیاسی ایران را از گذشته تا افق‌های آینده به نقد و بررسی بگذاریم.

در این فصل از گفتگوها، با بازخوانی متون کهن به بررسی ریشه‌های *#اندیشه_ایرانشهری* و سیستم‌های مهار قدرت در پهنه تاریخ می‌پردازیم. واکاوی تقابل میان سنت و *#مدرنیته* در مواجهه با پارادایم‌های غربی، ما را به درک عمیق‌تری از مفاهیمی چون آزادی، عدالت و عاملیت انسانی می‌رساند. این گفت‌وگوی میان‌رشته‌ای تلاش دارد تا ریشه‌های بحران در *#ساختار_سیاسی* معاصر ایران را تحلیل کند تا با عبور از شعارهای سطحی، بستر نیل به *#شایسته_سالاری* حقیقی فراهم گردد. در نهایت، تمرکز اصلی اساتید بر بازتعریف حافظه تاریخی و یافتن الگوهای بومی برای آینده *#حکمرانی* در ایران است.

*میهمانان این گفتگو:*
 - *دکتر جواد عباسی:* تاریخ‌پژوه، نویسنده، استاد و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد؛ متخصص تاریخ ایران بعد از اسلام (به‌ویژه دوره‌های مغول، ایلخانی تا صفویه).
 - *دکتر شروین وکیلی:* جامعه‌شناس، نظریه‌پرداز سیستم‌های تمدنی، پژوهشگر مطالعات کلاسیک، فیزیولوژی اعصاب و جانورشناسی.

*میزبان:*
 - *دکتر مهدی شفا:* زیست شناس سلولی و‌مولکولی، پژوهشگر حوزه سلول و‌ژن درمانی

*کتاب‌ها و متون کهن مورد اشاره در این گفتگو:*
  ۱. کتاب ایران تمدن‌ها اثر دکتر شروین وکیلی
(Iran: A Civilization of Civilizations)

  ۲. کتاب سیاست ایرانشهری اثر دکتر شروین وکیلی
(Iranshahri Politics)

  ۳. کتاب لطائف‌الحکمه نوشته سراج‌الدین ارموی
(Lata'if al-Hikmah / Subtleties of Wisdom)

  ۴. متن کهن تاریخ شاهی (تصحیح‌شده بر پایه تاریخ قرن هفتم و هشتم)
(Tarikh-e Shahi / The Royal History)

اگر به واکاوی عمیق، نقادانه و میان‌رشته‌ای در تلاقی علوم، فلسفه، تاریخ و جامعه‌شناسی علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال کردن زنگوله، به جمع مخاطبان دغدغه‌مند ما بپیوندید. اشتراک‌گذاری، لایک و دیدگاه‌های ارزشمند شما در بخش کامنت‌ها، حمایت بزرگی از استمرار تولید محتوای فکری باکیفیت در یوتیوب فارسی خواهد بود.

— — — — —
*🎙️ پادکست هوشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show

یکی از مهم‌ترین پرسش‌های زندگی انسان این نیست که چه چیزی را باور داریم، بلکه این است که چرا آن را باور داریم؟ چرا برخی از افراد حاضر می‌شوند باورهای خود را زیر سؤال ببرند اما بعضی دیگر حتی در برابر واقعیت و شواهد متناقض هم مقاومت می‌کنند؟

در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی *دکتر مهدی شفا*، در یک گفتگوی عمیق و بین‌رشته‌ای به کالبدشکافی مفهوم *مغز_ایدئولوژیک* و ریشه‌های روانی و اجتماعی جزم‌گرایی می‌پردازیم. ما لایه‌های پنهانی را بررسی می‌کنیم که نشان می‌دهند چگونه *تصلب_شناختی* ذهن را در قاب قطعیت‌های مطلق فریز می‌کند و چرا فرآیند شک کردن و بازنگری در عقاید تا این حد انرژی‌بر و چالش‌برانگیز است.

در بخش نخست، جناب *دکتر سروش دباغ* (فیلسوف و روان‌درمانگر اگزیستانسیال) از منظر *روانشناسی_اگزیستانسیال* به کالبدشکافی باورهای هسته‌ای (Core Beliefs)، نسبت آن‌ها با عزت‌نفس و نقش ترس‌های وجودی و معنایابی در پناه بردن به دایره امن تعصب می‌پردازند. در بخش دوم، آقای *وحید هروآبادی* (روحانی پیشین و منتقد کنونی جمهوری اسلامی) با تکیه بر تجربه زیسته خود، ایدئولوژیک بودن را در سه سطح فرد، جامعه و حکومت ضرب و تقسیم کرده و پتانسیل‌های تحقق *سکولاریسم* را در بافتار اجتماعی ایران واکاوی می‌کنند تا تصویری واقع‌گرایانه از *آینده_ایران*، نهاد روحانیت و دین‌داری سنتی ترسیم شود.

*کتاب‌های مورد اشاره در این گفتگو:*
  ۱- کتاب "The Ideological Brain" (مغز ایدئولوژی) اثر عصب‌شناس برجسته، دکتر لئور زمیگرود (Dr. Leor Zmigrod)
  ۲- کتاب "Velvet Murmurs, Existential Whispers" (زمزمه‌های مخملین، نجواهای اگزیستانسیال) اثر جدید دکتر سروش دباغ
اگر به کاوش‌های عمیق، علمی و فلسفی در تلاقی مفاهیم شناختی و مسائل اجتماعی علاقه‌مندید و مشتاق شنیدن استدلال‌های منطقی و دور از شعارزدگی هستید، دعوت می‌کنیم با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال کردن زنگوله، در این مسیر اندیشه‌ورزی و جستجوگری همراه ما باشید. نظرات و دیدگاه‌های خود را پیرامون «مغز ایدئولوژیک» در بخش کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

— — — — —
*🎙️ پادکست هوشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show