Het Mediaforum

Constant horen we het laatste nieuws over de aanval op Iran, of misschien over de Iraanse Koerden, of de raketten richting Libanon en zo kunnen we nog lang doorgaan. Is elke raket een bericht of artikel waard of wordt het teveel en te divers nieuws om allemaal te verwerken?

Jan Slagter, directeur van Omroep Max, probeert het nog wel allemaal te volgen, maar merkt wel dat het moeilijk is. "Het is geen overzichtelijke oorlog, in hoeverre je daarvan kunt spreken." Slagter voelt dat daardoor zijn aandacht verslapt. "Het is zo'n brij aan het worden."

Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek, is blij dat ze voor haar werk het nieuws niet elk moment hoeft te volgen. "Als ik dat wel zou moeten bijhouden als journalist en er ook nog chocola van zou moeten maken, dat lijkt me een flinke klus."

Spraakmaker Jos de Groot moet dat wel, omdat hij naast zijn werk voor Pointer, de podcast Veldheren maakt. Daarin leggen Peter van Uhm en Mart de Kruif, beiden generaal buiten dienst, uit hoe oorlog werkt. "Ik zit veel op sociale media, omdat veel eerste beelden en berichten daar worden gedeeld, maar dan moet je heel erg mee oppassen."

Aan tafel zitten Henrike van Gelder, Jan Slagter en Spraakmaker Jos de Groot.

1700 politiemedewerkers uit het hele land hebben de afgelopen tijd in politiesystemen gezocht naar informatie in de zaak-Lisa. De advocaat van de familie van Lisa reageerde geschokt en minister van Justitie Van Weel sprak zijn afkeur uit in een Kamerbrief. De Nederlandse Politiebond is het niet eens met de kritiek op de politiemedewerkers, zij noemen het juist "goed politiewerk."

Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Het Parool, vertelt dat er nog veel onduidelijk is. "Je kunt niet zomaar bij alle politiedossiers. Je hebt verschillende systemen, waarbij iedereen in het eerste kan, maar niet in het tweede systeem, waarin werkelijk een onderzoek wordt gestart. Of het ook om het tweede systeem gaat, kun je niet opmaken uit de Kamerbrief."

Bij Kefah Allush, presentator bij de EO, heerst er vooral verbazing. "We hebben een korpschef die niet precies weet hoe het werkt, een minister die niet precies weet hoe het werkt en al die journalisten die erover berichten, weten kennelijk ook niet hoe het werkt, want iedereen heeft dit verhaal gisteren de wereld ingebracht."

Aan tafel zitten Kefah Allush, Jildou van der Bijl en Spraakmaker Floris Akkerman.

Nu de oorlog in het Midden-Oosten onverminderd door blijft gaan, gaan media steeds meer op zoek naar achtergronden bij en reacties op de oorlog, bijvoorbeeld van ambassadeurs van Israël en Iran in de Telegraaf en bij Nieuwsuur vandaag en gisteren. Dat landen die betrokken zijn bij het conflict hun ambassadeurs naar voren schuiven in de media is niet voor niets, ziet politiek commentator Kees Boonman. "Die ambassadeurs zijn er niet om objectief te vertellen wat hun eigen land uitspookt." Parool-columnist Roos Schlikker ziet ook dat de media "niet zoveel anders hebben". "Toen ik de voorpagina van De Telegraaf vanmorgen zag, vroeg ik me wel af wat de nieuwswaarde ervan was." Ook de binnenlandse politiek sprak zich uit over de oorlog in Iran. "Dit is een vuurdoop voor het nieuwe kabinet. Jetten zit er net en moet nu iets vinden over een potentiële wereldoorlog", vertelt Schlikker. Boonman vindt wel dat het kabinet een duidelijke 'maar' moet plaatsen bij het steunen van de aanvallen van Israël en de VS. "Je kunt het wel steunen, maar dan moet je er wel bij zeggen: 'Laten we wel de rechtstatelijke verhoudingen in de wereld in de gaten houden.'"

De oorlog in Iran zorgt voor een continue stroom aan nieuws, maar tegelijkertijd ook voor een gebrek aan betrouwbare bronnen. Want het land kampt al 48 uur met een totale internetblackout. Welke keuzes maak je als journalistiek medium dan? "Onze verslaggever Daisy Mohr zit in Beiroet, zij kan niet naar Iran dus we zijn afhankelijk van contacten op afstand", vertelt Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur bij Trouw, voegt daaraan toe dat "je je ook af moet vragen of je je bronnen niet in gevaar brengt als je contact zoekt." Daarom moet er ook kritisch naar andere bronnen gekeken worden, vertelt Haan. "Contacten daar zijn een bouwsteentje van de hele berichtgeving, die ook leunt op allerlei officiële bronnen, die je ook weer moet wantrouwen zoals de Iraanse staatsmedia, en Israël en Amerika, en de beelden die we zelf verifiëren."

Het hackerscollectief ShinyHunters, die de gegevens van miljoenen Odido-klanten in handen heeft, eiste één miljoen euro losgeld, anders zouden ze een deel van de gestolen gegevens publiceren op het darkweb. Dat is inmiddels gebeurd, want Odido heeft geen geld laten zien. En zolang Odido niet betaalt, worden er steeds meer gegevens geplaatst. Hoe communiceer je als nieuwsorganisatie met de hackers om meer informatie te achterhalen?

Siebe Sietsma, adjunct-hoofdredacteur bij RTL Nieuws, vertelt hoe zijn collega Daniël Verlaan contact heeft gezocht met de hackers. "We hebben ze gevraagd om bewijs van of zij daadwerkelijk de hack hebben geplaatst. Daarna stellen we kaders: dingen die we wel en niet doen. We hebben meteen gezegd dat we zelf de data niet ontsluiten, en ook niet de vindplek daarvan. We willen niet stimuleren dat criminele feiten vergroot worden."

Maar op het moment dat je de data in handen hebt, is dat eigenlijk strafbaar, vertelt Parool-verslaggever Tahrim Ramdjan. “Als je strikt kijkt naar de strafwet mag je de gegevens niet hebben, omdat ze gestolen zijn. Maar als journalist mag je meer, omdat je in het publiek belang handelt."

Aan tafel zitten Tahrim Ramdjan, Siebe Sietsma en Spraakmaker Mirjam van Praag.